ਹੁਤਾਤਮਾ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਜੀ ਦੀ ਬਲਿਦਾਨ-ਗਾਥਾ ਅਤੇ ਰੰਗੀਲਾ ਰਸੂਲ

ਹੁਤਾਤਮਾ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਜੀ ਦੀ ਬਲਿਦਾਨ-ਗਾਥਾ ਅਤੇ ਰੰਗੀਲਾ ਰਸੂਲ

ਸੰਨ 1923 ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ “19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ” ਅਤੇ “ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੇਰੀ ਗੀਤਾ ਜਲਾਣੀ ਪੜੇਗੀ” ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ. ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਆਰਿਆਸਮਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਵਾਮੀ ਦਯਾਨੰਦ ਸਰਸਵਤੀ ਜੀ ਦੀ ਸੱਤਿਆਰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ 14ਵੇਂ ਸਮੂਲਾਸ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੀ ਖੀਜ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪੱਤੀਜਨਕ ਅਤੇ ਘਿਨੋਣਾ ਚਿੱਤਰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿੱਤਰ ਉੱਪਰ ਚਿੱਕੜ ਉਛਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧਰਮੀਆਂ ਦੀ ਐਸੀ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਧਰਮ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੱਜਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਦਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਜੀ ਨੇ ਸਵਾਮੀ ਦਯਾਨੰਦ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਉੱਤਰ 1924 ਵਿੱਚ #ਰੰਗੀਲਾ ਰਸੂਲ# ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੁਸਤਰ ਛਾਪ ਕੇ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਮਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਨ। ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ “ਦੁੱਧ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਣੀ” ਛਪਿਆ ਸ।
ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਲੇਖਕ ਪੰਡਿਤ ਚਮੂਪਤੀ ਜੀ ਸਨ ਜੋਕਿ ਆਰਿਆ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਅਭਿੰਨ ਮਿੱਤਰ ਸਨ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੰਡਿਤ ਚਮੂਪਤੀ ਜੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਤੋਂ ਵਚਨ ਲਿਆ ਕਿ ਚਾਹੇ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਜਾਏ, ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਸਥਿਤੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਆਏ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਗੇ। ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਕੇ ਪੰਡਿਤ ਚਮੂਪਤੀ ਜੀ ਉੱਪਰ ਆਂਚ ਵੀ ਨਾ ਆਉਣ ਦਿੱਤੀ।
1924 ਵਿੱਚ ਛਪੀ #ਰੰਗੀਲਾ ਰਸੂਲ# ਵਿਕਦੀ ਰਹੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੇ ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ੋਰ ਨਾ ਮਚਾਇਆ ਫਿਰ ਦੁਰਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਸਤ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਉੱਪਰ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਜੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅੰਦੋਲਨ ਛੇੜ ਦਿੱਤਾ । ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 153ਏ ਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਭਿਯੋਗ ਚਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਭਿਯੋਗ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਰਾਜਪਾਲ ਜੀ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਨਿਆਂਲਿਆਂ ਨੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਅਤੇ 1000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਉੱਪਰ ਸਜਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਮਾਮਲਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਕੰਵਰ ਦਿਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ਮੁਕਤ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉੱਠੇ। ਖੁਦਾਬਖਸ਼ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੇ ਮਹਾਸ਼ਯ ਜੀ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੁਕਾਨ ਉੱਪਰ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਪਰ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਆਰਿਆ ਸੰਨਿਆਸੀ ਸਵਤੰਤਰਤਾਨੰਦ ਜੀ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀ ਵੇਦਾਨੰਦ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਉੱਤੇ ਹਾਜਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਾਤਕ ਨੂੰ ਐਸਾ ਕਸ ਕੇ ਦਬੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਛੁੱਟ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਫੜ੍ਹਕੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜਾ ਹੋਈ। ਐਤਵਾਰ 8 ਅਕਤੂਬਰ, 1927 ਨੂੰ ਸਵਾਮੀ ਸੱਤਿਆਨੰਦ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਸਮਝ ਕੇ ਅਬਦੁਲ ਅਜੀਜ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਜਹਬ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਾਕੂ , ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਸਤਰਾ ਲੈਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਨੂੰ ਜਖਮੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਭੱਜਣ ਹੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਕਿ ਪੜੋਸੀ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਮਹਾਸ਼ਯ ਨਾਨਕਚੰਦ ਜੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਕੜਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ । ਇਸ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਲਾਲਾ ਚੁੰਨੀਲਾਲ ਜੀ ਉਸਦੇ ਵੱਲ ਲਪਕੇ। ਉਸਨੂੰ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਲੈਕੇ ਦੰਡ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਵਾਮੀ ਸੱਤਿਆਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਜਖਮੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਡੇਢ ਮਹੀਨਾ ਲੱਗਾ।
6 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1929 ਨੂੰ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਆਪਣੀ ਦੁਕਾਨ ਉੱਪਰ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਇਲਮਦੀਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੇ ਮਹਾਸ਼ਯ ਜੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਛੁਰਾ ਘੋਪ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਸਨਾਲ ਮਹਾਸ਼ਯ ਜੀ ਦਾ ਤਤਕਾਲ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਹੱਤਿਆਰਾ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭੱਜਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਯ ਸੀਤਾਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਟਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮਹਾਸ਼ਯ ਜੀ ਦੇ ਸਪੂਤ ਵਿੱਦਿਆਰਤਨ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਸ ਕੇ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਹੱਤਿਆਰੇ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਲੈ ਗਈ। ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹਜਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਤਾਂਤਾਂ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਾਸਵਰੂਪ ਭਾਈ ਪਰਮਾਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਪਾਦਕੀਯ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ “ਆਰਿਆਸਮਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੇ ਦੰਗ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਬਲਿਦਾਨ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮਵੀਰ ਲੇਖਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਬਲਿਦਾਨ ਇਸਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿ ਵੈਦਿਕ ਧਰਮ ਉੱਪਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਆਰੋਪ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੋ ਵੀ ਕਿਸੇ ਮੱਤ ਜਾਂ ਪੰਥ ਦੇ ਖੰਡਨ ਦੀ ਕਦੇ ਪਹਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਲਿਦਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਆਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋ ਗਏ ਭਾਈ-ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਚਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਧਰਮੀ ਇਸਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ। ਤੀਸਰਾ ਵੱਡਾ ਬਲਿਦਾਨ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਜੀ ਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲਿਦਾਨ ਅਤੁੱਲਨੀਯ ਹੈ। ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਲੈਣ ਦੇ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਘਾਤਕ ਹਮਲੇ ਹੋਏ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 26 ਸਿਤੰਬਰ, 1927 ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਖੁਦਾਬਖਸ਼ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਦੂਸਰਾ ਹਮਲਾ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਉੱਪਰ ਬੈਠੇ ਹੋਇਆਂ ਸਵਾਮੀ ਸੱਤਿਆਨੰਦ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਅਬਦੁਲ ਅਜੀਜ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਅਪਰਾਧੀ ਹੁਣ ਕਾਰਾਗਾਰ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਭੋਗ ਰਹੇ ਸਨ । ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਡੇਢ ਸਾਲ ਬੀਤ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਯੂਵਕ ਇਲਮਦੀਨ, ਜੋਕਿ ਨਾ ਜਾਣੇ ਕਦੋਂ ਮਹਾਸ਼ਯ ਜੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਤਿੱਖੇ ਛੁਰੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਸ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪੁਸਤਕ ਲੈਕੇ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਜੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼ਵ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਜਾਏ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਧਾਰ ਭੂਤ ਦਾ ਡਰ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਰਾਤੋਂ ਰਾਤ ਧਾਰਾ 144 ਲਗਾਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਨੁਮਤੀ ਦੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਜੂਲੂਸ ਕੱਢਣ ਉੱਪਰ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਸੱਤ ਵਜੇ ਹਜਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋਣ ਲੱਗਾ, ਸਭ ਸ਼ਵ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਜੂਲੂਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਚਿੜ ਗਏ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲਾਠੀ ਚਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੱਚੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਖਮੀ ਹੋਏ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੋ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇੰਨੇ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਫਿੱਟ ਹੋਕੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਲਾਠੀ ਚਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 150 ਦੇ ਕਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਜਖਮੀ ਹੋਏ। ਪਰ ਭੀੜ ਟੱਸ ਤੋਂ ਮੱਸ ਨਾ ਹੋਈ। ਸ਼ਵ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਰਿਹਾ। ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਆਰਿਆ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਬਾਜਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਧੂਮ-ਧਾਮ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤਾ।
ਠੀਕ ਪੌਣੇ ਬਾਰਂ ਵਜੇ ਹੁਤਾਤਮਾ ਦੀ ਨਸ਼ਵਰ ਦੇਹ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਹੰਸਰਾਜ ਜੀ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਮਹਾਸ਼ਯ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਥ ਜੀ ਉਦੋਂ ਕੇਵਲ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਆਰਿਆ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਆਰਿਆ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਸ਼ਯ ਹੰਸਰਾਜ ਮੁੱਖਯ ਅਗਨੀ ਹੇਣ। ਜਦੋਂ ਦਾਹਕਰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਾਂ ਅਪਾਰ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਈਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸ਼੍ਰੀ ਸਵਾਮੀ ਸਵਤੰਤਰਤਾਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਰਵਾਈ। ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਉੱਪਰ ਭੀੜ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕਦਮ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਉੱਠੀ। ਉਸਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬਾਲਕ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵੀ ਹੁਤਾਤਮਾ ਰਾਜਪਾਲ ਜੀ ਦੀ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠਾ ਸਾਧਵੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮਰ ਜਾਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਜਰੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਬਲਿਬੇਦੀ ਉੱਪਰ ਬਲਿਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਅਭਿਮਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਰਕੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਮਰ ਕਰ ਗਏ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਨਾਨਕਚੰਦ ਜੀ “ਨਾਜ਼” ਨੇ ਉਦੋਂ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਮਹਾਸ਼ਯ ਰਾਜਪਾਲ ਜੀ ਦੇ ਬਲਿਦਾਨ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਚਿੱਤਰਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਸੀ-

ਫਖ ਸੇ ਸਿਰ ਉਨਕੇ ਉਂਚੇਂ ਆਸਮਾਨ ਤੱਕ ਤੱਕ ਹੋ ਗਏ, ਹਿੰਦੂਓਂ ਨੇ ਜਬ ਅਰਥੀ ਉਠਾਈ ਰਾਜਪਾਲ।
ਫੂਲ ਬਰਸਾਏ ਸ਼ਹੀਦੋਂ ਨੇ ਤੇਰੀ ਅਰਥੀ ਪੇ ਖੂਬ, ਦੇਵਤਾਓਂ ਨੇ ਤੇਰੀ ਜੈ ਜੈ ਬੁਲਾਈ ਰਾਜਪਾਲ।
ਹੋ ਹਰ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਕੋ ਤੇਰੀ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾ ਦੁਨੀਆਂ ਨਸੀਬ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂਨੇ ਛੁਰੀ ਸੀਨੇ ਪੈ ਖਾਈ ਰਾਜਪਾਲ।
ਤੇਰੇ ਕਾਤਿਲ ਪਰ ਨ ਕਊਂ ਇਸਲਾਮ ਭੇਜੇ ਲਾਹਨਤੇ, ਜਬ ਮੁਜੱਮਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਇਕ ਖੁਦਾਈ ਰਾਜਪਾਲ।
ਮੈਂਨੇ ਕਯਾ ਦੇਖਾ ਕੀ ਲਾਖੋਂ ਰਾਜਪਾਲ ਉਠਨੇ ਲਗੇ ਦੋਸਤੋਂ ਨੇ ਲਾਸ਼ ਤੇਰੀ ਜਬ ਜਲਾਈ ਰਾਜਪਾਲ।

ਡਾ. ਵਿਵੇਕ ਆਰਿਆ (ਦਿੱਲੀ।।ਓਮ।।